zaterdag 13 april 2019

Doorbraak in inzichten rond grootschalige kap?

Stoppen met kappen, eisen een groot aantal natuurorganisaties. Ze benoemen tegelijk ook de krachten die deze stap tegenhouden.
Eindelijk worden onze argumenten overgenomen door een aantal natuurorganisaties: de aanzuigende werking van het verstoken van biomassa in grote centrales en voor privé stook van hout in houtketels wordt erkend:
“De groeiende vraag naar hout als biomassa voor energieproductie”, zei Urgenda-directeur Marjan Minnesma vrijdag met bedrukt gezicht. Energiecentrales en ketels verbranden grote volumes houtbrokjes, om elektriciteit en warmte te genereren. Ze souperen al het kaphout van Staatsbosbeheer al op. Ondertussen willen provincies huizen aardgasvrij maken met warmte uit houtketels. “Dat is best een groot gevaar”, aldus Minnesma.

Het probleem van de herstelperiode van bossen voordat zij weer echt flink CO2 opnemen wordt benoemd:
Op papier telt houtverbranding ook als duurzame energie, getuige de ‘groene’ subsidie ervoor. Maar dit is wetenschappelijk omstreden. Pas als jonge aanwas terug groeit, ter compensatie van bomenkap, is bio-energie klimaatneutraal. Minnesma: “Die tijd hebben we niet bij het klimaatprobleem.”
De aanzuigende werking:
Van de biomassavraag gaat een “zuigende kracht” uit voor kaalslag, zei de gezaghebbende bos-expert Jaap Kuper vrijdag in Den Haag bij de presentatie van het plan. De handel in kaphout is volgens hem normaal geworden onder bosbeheerders. Hierdoor sneuvelen gezonde bomen en krijgt jong loof geen kans, aldus Kuper.
bron artikel: Trouw 13-04-2019

Over het alternatief  van "bossen slachten" (grootschalige kaalslag zoals nu) naar "bossen melken (bossen regelmatig uitdunnen), zoals Kuper voorstelt hebben wij wel de nodige twijfel. Niet omdat uitdunnen niet op een verantwoorde wijze mogelijk zou zijn (bijvoorbeeld met paarden in plaats van ecosystemen vernietigende grote machines), maar omdat een verantwoorde bescheiden kap tot nu toe geen bestaande praktijk is en "uitdunnen" vaak als eufemisme wordt gebruikt (er blijven een paar bomen staan) voor feitelijke kaalslag. We vertrouwen SBB en Natuurmonumenten gewoon niet meer.

donderdag 11 april 2019

Eenzame boomstronk tekent oorlog om het bos

In de Volkskrant van 09-04-2019 een artikel over de boskap in Nederland. 
Centraal punt: hoe het mogelijk is dat er in Nederland  zoveel bos wordt gekapt, terwijl dat zelfde bos zo'n belangrijke rol kan spelen in de klimaatproblematiek.
N.b Nederland is in Europa na Ierland en IJsland het land met de minste bos.
Aanvulling: In het artikel 'Eenzame boomstronk tekent oorlog om het bos' (Ten eerste, 8 april, pag. 14) werd gesteld dat Nederland in de periode 2013-2017 ruim drieduizend hectare bosoppervlak is kwijt geraakt. Dat moet zijn: 5400 hectare...


In de Trouw vandaag: Natuurmonumenten stopt met het kappen van bomen
Het artikel roept de suggestie op dat de Natuurmonumenten nog steeds gelooft dat als ze het maar beter uitleggen mensen wel overtuigd kunnen worden. De stop is slechts tijdelijk om de gemoederen wat te bedaren, lijkt het.

Daarom is het opiniestuk dat ook vandaag in de NRC verscheen van de hand van Maria Quist ook van zo'n groot belang :  Stop de moord op ons bos  Ook Quist werkte net als Frits van Beusekom die al eerder de ontwikkelingen bekritiseerde bij Staatsbosbeheer en daarnaast ook bij Natuurmonumenten. Het is een heel scherp, warm en duidelijk pleidooi tegen het bestaande maakbaarheidsdenken:
Naast de moedeloos makende kaalgekapte en kapotgereden voormalige bospercelen staan als schaamlap informatieborden die juichend melden dat hier wordt gewerkt aan topnatuur met een „nieuwe toekomst voor planten en dieren”.
Had je vroeger de illusie van uitgestrekt bos, waar je genoot van de intieme beslotenheid van het groen, de geuren en geluiden, daar kun je nu kilometers ver kijken, tussen stobben en staken, met altijd wel auto’s in de verte. Duizenden hectares bos, ontsnapt aan ontginning, ruilverkaveling en bebouwing, het leefgebied voor talloze soorten planten en dieren, van mossen, varens, paddenstoelen, reptielen, insecten, vogels, vossen en herten en dassen, zijn letterlijk voor de bijl gegaan.
Dat Maria spreekt van ons bos is van groot belang; als we ons zelf als deel van het bos ervaren, worden wij  ook van onze habitat  beroofd. Het gaat niet  om een verzameling bomen, maar om een toevluchtsoord uit een door menselijk ingrijpen vaak vernielde, lelijke en giftige omgeving.

Je hoort vaak dat het dom is om bomen te kappen in tijden van klimaatbeheersing, en dat bodemverstoring droogte veroorzaakt. Wat nog onvoldoende belicht bleef, is de vernietiging van bestaande levensgemeenschappen. Een bos is niet zomaar een stel bomen bij elkaar. Het is één organisch geheel, langzaam en subtiel gegroeid. Een bos is een verwevenheid van levende organismen, verbonden en van elkaar afhankelijk. Een bezit om te koesteren en je verantwoordelijk voor te voelen.
Ze beschrijft het failliet van het maakbaarheidsdenken:
Natuurlijke processen en ‘biodiversiteit’ laten zich niet afdwingen. Tussen de boomstronken zijn de jonge heidescheuten inmiddels ruimschoots ingehaald door aangewaaide zaailingen van omringende bomen en struiken. Een leger vrijwilligers, schoolkinderen, padvinders en bewoners van penitentiaire inrichtingen zijn, met machinale ondersteuning, ingezet om het bos eronder te houden .
Uit haar artikel spreekt de liefde voor de natuur die we zo missen bij de huidige managers van de natuur.  Het verlies van schoonheid op tientallen plekken in onze dagelijkse omgeving, dat verlies voelt zij ook:
Alles wat leeft, gedijt het best bij liefde, waardering, aandacht en rust, zodat alle leven zich naar zijn aard kan ontwikkelen en tot bloei kan komen. Deze instelling, waar natuurbescherming ooit mee van start ging, is verreweg te prefereren boven het huidige maakbaarheidsdenken. 

donderdag 4 april 2019

Trouw artikel , meldpunt bomenkap en landelijke petitie

Opnieuw een artikel in Trouw over de dramatische boskap van de afgelopen 5 jaar. Eindelijk is het in de mainstream media doorgedrongen. Het begint met bioloog Frits van Beusekom die zijn voormalige werkgever Staatsbosbeheer aan de schandpaal nagelt: “Staatsbosbeheer kapt zijn eigen draagvlak weg door onnodig grote stukken bos om te zagen” Hij benoemt dat al jaren talrijke plaatselijke groepen zeer gefrustreerd  de noodklok luiden zonder gehoor te vinden. Erg herkenbaar voor ons.
Het bestaan van een landelijk meldpunt bomenkap wordt gemeld en dat op beternatuurbeleid de landelijke petitie voor een beter bosbeleid is gestart. Nog maar 15.000 handtekeningen. Dat moeten er minstens een miljoen worden. Dus  geef het door aan vrienden en bekenden en vergeet zelf niet te tekenen!

maandag 1 april 2019

Bescherm het bos tegen de ecologen

In samenhang met een programma van Monitor verscheen in de Volkskrant een artikel over de ontbossing in Nederland.
Op basis van een bepaald landschapsideaal worden er ongelooflijk veel bomen gekapt, zo schrijft Teun van de Keuken. De gewenste natuur voldoet echter niet aan de verwachtingen en we komen zo steeds meer in een situatie terecht dat er alsmaar massaal  en ongewenst ingegrepen moet worden in het landschap.

Misschien is dit wel een naïeve manier van tegen deze ontwikkelingen aankijken, hoe goed het ook is dat deze ontwikkelingen gemonitord worden. Wellicht is er eerder zo dat Staatsbosbeheer een groot economisch belang heeft bij grootschalige kap (en het vangen van Europese subsidies voor landschapsontwikkeling) en dat het gewoon om het geld gaat, om de omzet. Dat wij minder van het landschap kunnen genieten; dat de opvang van CO2 ernstig gereduceerd wordt door verdwijnende grote bomen, dat  hout bij gestookt wordt in grote centrales; dat er subsidie is op palletkachels, en dat door al deze ontwikkelingen bij elkaar dat de luchtkwaliteit alsmaar verder achteruit gaat, ja , jammer dan.

donderdag 21 juni 2012

Nauurmonumenten de grote ontbosser

Ingezonden brief aan De Volkskrant 16 juni 2012

De grote ontbosser
Natuurmonumenten deelt prijzen uit voor de groenste Kamerleden (Binnenland, 13 juni). En ja, dat zijn Kamerleden van partijen die Natuurmonumenten in haar beleid van ontbossing steunen. Want hoe groen is Natuurmonumenten zelf? Wij hebben onze mond vol van de ontbossing elders in de wereld. Hier in Nederland is Natuurmonumenten de grote ontbosser. In hoog tempo is Natuurmonumenten Nederlands bos (de natuurlijke staat van grote delen van ons land) aan het vervangen door parklandschappen die hier niet duurzaam voorkomen en in de natuur geen schijn van kans hebben. Met ecologische onzin argumenten worden onze bossen vervangen door heidevelden en zandverstuivingen. Beide landschappen zijn ontstaan door toedoen van de mens en waren ecologische rampen. Massale kap en overbegrazing zorgden voor niet-Nederlandse landschappen. En juist die landschappen worden nu op grote schaal nagemaakt. Het voordeel voor Natuurmonumenten is het eigenbelang. De natuur laat van de parklandschappen geen spaan heel. En dus moeten met veel (Europese) subsidies de landschappen tegen de natuur beschermd worden. Natuurmonumenten blijft er groot door. De verliezer is de natuur. Welke politieke partij gaat zich uitspreken tegen deze vernieling van de natuur, gaat zich verzetten tegen de afbraak door Natuurmonumenten? Dan maar geen prijs van Natuurmonumenten.

Paul Baken, Margriet Timmermans, Groesbeek, Actiegroep Red ons bos

maandag 9 april 2012

Welkom burgemeester Keereweer!

De nieuwe Burgemeester van Groesbeek, de heer Keereweer, heeft een flinke uitdaging.

Niet alleen vanwege de bekende problemen als de gemeentelijke herindeling en het centrumplan.

Burgemeester Keereweer heeft zich al eerder met Groesbeek en zijn voorheen prachtige omgeving bemoeid.

Onze nieuwe burgemeester vond dat het Groesbeekse bos moest verdwijnen. Nee, niet na inspraak door de bewoners van ons dorp. 10 jaar voorbereiding in achterkamertjes resulteerden in het plan Heiderijk waar uiteindelijk zo´n 300 ha natuur moet verdwijnen voor een kunstmatig aangelegd parkje. Zo’n aangelegd parkje kan in de natuur niet bestaan.

Met simpel aantoonbare niet juiste verhalen als “het is hier altijd heide geweest” en “voor elke gevelde boom wordt er een herplant” is geprobeerd om achteraf het plan te rechtvaardigen.

Tevergeefs, een ruime meerderheid van de omwonenden bleef tegen de natuurvernieling.

De heer Keereweer was, als een van de stuurgroepleden van Heiderijk, een van de drijvende krachten op de achtergrond achter deze vernieling van onze natuur.

Diezelfde stuurgroep die beloofde dat we inspraak zouden krijgen hoe onze leefomgeving uit gaat zien, maar dat niet waarmaakte. Toen de inspraak vorm werd gegeven bleken alleen voorstanders van het plan welkom te zijn in de klankbordgroep.

Dezelfde stuurgroep die niet reageert op berichten van ons, die niet communiceert met hen die de dwaze Heiderijk plannen niet wensen.

Meneer Keereweer heeft wat goed te maken. Nu kan hij herstellen wat hij eerder heeft kapot gemaakt. Hij kan zich gaan inzetten vóór de Groesbeekse natuur en herstel van ons bos.

Hij kan goed maken wat hij eerder heeft nagelaten. Hij kan nu wel gaan communiceren met bewoners over onze leefomgeving.

Meneer Keereweer heeft een enorme uitdaging!

vrijdag 18 november 2011

Massale bomenkap bedreigt Nederlands bos

[Ingezonden brief ontbossing Nederland:]

De komende jaren zal in veel natuurgebieden grote hoeveelheden bos worden gekapt. Beheerorganisaties zoals Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer zijn massaal prachtige oude bossen aan het vernietigen om cultuurlandschappen te creëren. Enkele voorbeelden: project Heiderijk bij Nijmegen, Overasseltse en Hatertse Vennen bij Nijmegen, Kapse- en Veldersebos in Gelderland, Maasduinen in Limburg, de Veluwe (o.a. Landgoed De Haere als verbinding Cyriasische Veld en Beekhuizerzand), Dwingelderveld in Drenthe, Strubben/Kniphorstbos in Drenthe, Herperduinen bij Oss, Schaffelaarse Bos bij Barneveld, Baarnsche Bos, Veense Kreek in Zeeland, Wageningse berg, Rozendaalse Bos, Sallandse heuvelrug, Ulverhoutse Voorbos bij Breda, Leenderbos bij Eindhoven en Nationaal Park Drents Friese Wold. En het lijstje is nog lang niet compleet, er zijn nog veel meer gebieden waar massale bomenkap is gepland.


Als alle plannen doorgaan verdwijnt er enorm veel bos. Dit terwijl Nederland in vergelijking met onze omliggende landen al weinig bos heeft. In Nederland bestaat momenteel 11% van het oppervlakte uit bos: amper 200 m² bos per inwoner. Dit staat nu al in schril contrast met de 32% in Duitsland, 28% in Frankrijk en 22% in België. De ontbossing in Nederland is procentueel gezien even groot als de afname van het tropische regenwoud. Over de ontbossing in het buitenland hebben we het hoogste woord, vanwege de afname van Co2 opname. Voor het Nederlandse bos geldt het Co2 argument blijkbaar niet.

De bedreiging van onze bossen komt deze keer niet van de zure regen. De verantwoordelijken voor deze plannen zijn enkele natuurbeheerorganisaties, als Staatsbosbeheer (SBB) en Natuurmonumenten (NM) en de overheid. Zij zijn eenzijdig gericht op het creëren van cultuurlandschappen, als stuifduinen en heidevelden, ten koste van bos en natuurlijke ontwikkeling.


Paradepaardjes en drogredenen

Grote stukken bos moeten wijken voor heidegebied en/of stuifzandgebieden. Deze landschappen komen hier echter van nature niet duurzaam voor. Ze zijn ontstaan door massale kap en overbegrazing. De natuur laat hier geen spaan van heel. Ze verbossen snel. Heidevelden en zandverstuivingen zijn landschappen die stilstaan, waar de beweging, de natuurlijke ontwikkeling, is uitgehaald.

Om het creëren van cultuurlandschappen te rechtvaardigen wordt vaak een willekeurig ijkmoment gekozen waarnaar de initiatiefnemer terug wil: “In 1850 was hier heide”. Dit heeft echter niets te maken met natuur en natuurlijke ontwikkeling.

Daarnaast is biodiversiteit het grote toverwoord . Dit streven naar biodiversiteit is gericht op enkele soorten die (mede) afhankelijk zijn van deze landschappen die hier van nature niet voorkomen, maar elders in Europa, in hun eigen habitat, vaak veelvuldig voorkomen.

O.a. de zadelsprinkhaan, moet op verschillende plaatsen de bomenkap rechtvaardigen. Deze sprinkhaan, met zijn leefgebied rond de Middellandse Zee, heeft hier echter van nature geen leefgebied.

Deze dieren hier beschermen is ecologisch niet uit te leggen en peperduur. Bovendien gaan bestaande soorten juist weer verloren, zoals soorten paddenstoelen die juist naaldbomen nodig hebben, de zwarte specht of reeën die er minder schuilplaatsen vinden.

Slechts een kleine groep ecologen en biologen bepaalt dit natuurbeleid en geknutsel met natuur.

Ons eigen bos heeft echter een veel grotere biodiversiteit dan de te creëren landschappen.

Bomenkap lijkt een doel op zich geworden. Naaldbomen worden als ‘exoten’ bestempeld en ‘dus’ mogen ze worden gekapt. Het kunstmatig gemaakte landschap moet in stand worden gehouden, juist, door exotische dieren.

Elders worden “exoten” juist beschermd omdat ze dreigen te verdwijnen.

Voor onze natuurbeheerders lijkt de natuur zelf het nooit goed te doen. Alsof de natuur niet voor zichzelf kan zorgen. Zij willen hoe dan ook ingrijpen, bepalen wat natuur is, hoe de natuur er uit moet zien.


Waarom?

Of zijn de eigenlijke redenen: de eigen organisatie draaiende houden? Hebben economische belangen de overhand gekregen boven natuurbelangen? Het omvormen van bos naar heide levert immers veel werkverschaffing voor de natuurbeheerders op. Dit wordt bekostigd door de vaak maximale subsidies die voor deze projecten te krijgen zijn. Ook de onvermijdelijke instandhouding van de cultuurlandschappen vraagt weer veel (financiële) inspanning.

Het lijkt er op dat de wijze van subsidiering nu bepaalt dat natuurlijke landschappen worden omgevormd naar cultuurlandschappen, landschappen die hier zonder ingrijpen van de mens niet kunnen bestaan.

Ook moet SBB steeds meer commerciële activiteiten verrichten sinds de verzelfstandiging in 1998.

Maatschappelijk draagvlak ontbreekt

In veel van de genoemde gebieden zijn actiegroepen of stichtingen opgericht die de massale bomenkap willen stoppen en de belangen van natuur en bewoners verdedigen. Uit de meeste enquêtes die zijn gehouden blijkt dat steeds maar liefst 80% tot 95% van de ondervraagden tegen bomenkap is. Er is geen maatschappelijk draagvlak voor dergelijke kaalslag. Toch worden de plannen doorgedrukt en word je als groep niet serieus genomen. De plannen roepen dan ook steeds meer woede op onder de omwonenden.

Als politici en natuurbeheerorganisaties geen inhoudelijke argumenten meer hebben dan komen argumenten als “Het is opgelegd beleid, wij moeten dit uitvoeren” of “maar het wordt echt mooi”. Daar moet je het als omwonenden dan maar mee doen.


Schijndemocratie

Als bewonersgroep of actiegroep heb je nauwelijks inspraak. Veelal zijn de plannen al lang voorbereid en is de besluitvorming al rond voordat de omwonenden beseffen dat er iets gaat gebeuren met hun omgeving. Informatie wordt pas gegeven als de eerste machines aan hun vernielende werk beginnen. Je mag dan nog een bezwaarschrift indienen maar op geen enkel argument wordt inhoudelijk ingegaan. Alles wordt afgedaan met ‘het voldoet aan de normen’.

Zeer wonderlijk bij dit soort projecten, is dat er geen meetbare doelstellingen worden geformuleerd.

Waar geen draagvlak is, wordt die gecreëerd. Inhoudelijk kritiek wordt genegeerd. Als zoethoudertje krijg je een plekje in een klankbordgroep aangeboden. De besluitvorming is afgerond maar je mag wel meepraten over welke boom weg moet en welke (misschien) mag blijven staan. De voorwaarde om in een dergelijke klankbordgroep te komen is zeer discutabel: Je mag deelnemen, maar dan moet je je wel conformeren aan het project.


Waar willen we met de Nederlandse natuur naartoe?

Deze vraag moet opnieuw worden gesteld en hier moet een brede maatschappelijke discussie over worden gevoerd. En om die vraag te beantwoorden is het goed een pas op de plaats te maken. Nu bepalen een paar ecologen en biologen dat bepaalde diersoorten beschermd moeten worden en dat heide belangrijker is dan bos, en dat daar dan maar duizenden hectaren bos voor moet wijken. Andere diersoorten komen dan weer in het gedrang en daar hoor je de natuurorganisaties niet over.


Bekijk of de natuurdoelen die jaren geleden zijn bepaald nog wel de natuurdoelen zijn om nu na te streven.

Maak geen zogenaamde nieuwe natuur ten kosten van bestaande natuur. Laat de bossen staan!

Het geknutsel met en de vernietiging van natuur moet stoppen. Bij sommige ecologen en biologen begint dit besef gelukkig ook door te dringen!

Landschapsbeheerders, word weer natuurbeheerder! Heb vertrouwen in de natuur!


Ondertekend door:

  • Mariska Akkermans en Machteld Meij, Stichting bewonersbelangen Hatertse en Overasseltse Vennen, www.vennengebied.nl

  • Paul Baken en Margriet Timmermans, Actiegroep Red ons Bos, www.redonsbos.nl

  • Mieke Vodegel, stichting de Woudreus, www.woudreus.nl

  • Isolde van Overbeek, Voorzitster stichting De Bomenridders

  • Gerard Hendriks, Stichting Groen Weert

  • Toine van bergen, voorzitter DPS