“Regulier Onderhoud” in Groesbeekse bossen

Begin augustus 2011 is Staatsbosbeheer begonnen met, wat zij noemen, regulier onderhoud in een deel van de Groesbeekse bossen. (in de buurt van de Maldense Baan). Bomen, gemerkt met een rode stip, staan op de nominatie gekapt te worden. Als alle bomen met een rode stip gekapt worden, verdwijnt er (weer) een groot deel van ons bos.
Met een enorme machine (een harvester) worden de mooiste en grootste bomen in enkele seconden geveld. De harvester rijdt door het bos en maakt alles op zijn weg kapot. Paden worden kapot gereden, jonge planten worden vermorzeld en takken van bomen gereden.

Regulier onderhoud betekent eigenlijk altijd bomen kappen. Op bordjes aan de rand van het bos wordt uitgelegd dat het bos zonder ingrijpen van de mens niet gezond kan blijven. Wij denken dat juist door het steeds ingrijpen van de mens de natuur er zo slecht voorstaat.
Hoe zou, als je de redenatie van SBB volgt, de natuur het al die miljoenen jaren toch hebben kunnen redden zonder ingrijpen van de mens.
Ingrijpen (kappen) is helemaal niet nodig in ons bos. De natuur kan het allemaal zelf wel regelen. Daar hebben we SBB niet voor nodig.

Project Heiderijk ligt voor enkele jaren stil. Het lijkt er nu erg op dat het project onder het mom van regulier onderhoud in iets gewijzigde vorm toch doorgaat maar over een groter gebied verspreid.
We hoorden het bosbeheerders zeggen: bos heeft voor ons bijna geen ecologische waarde. Ze willen open terreinen, doorkijkjes en heide.
Alles wat gemaakt moet worden, alles wat van nature niet voorkomt, daar staan de “natuurbeheerders” voor.

Protesteer bij Staatsbosbeheer tegen deze vernietiging van het bos: www.staatsbosbeheer.nl (ga naar: contact).

“Red ons Bos” niet in klankbordgroep Heiderijk

Na het bijwonen van de informatieavond op 31 maart 2011 over de door Heiderijk op te richten klankbordgroep voor het plan Heiderijk, in de Mallemolen te Groesbeek, heeft de actiegroep Red ons Bos besloten geen zitting te nemen in deze klankbordgroep.

Wij zijn tot dit besluit gekomen omdat Heiderijk bij haar ambities blijft dat er in ons bosgebied een ander soort natuur moet komen. Dieren, die een landschap nodig hebben dat van nature niet in Nederland voorkomt, moeten beschermd worden door grote stukken van ons bos te vernietigen.

Deze ambitie staat in de klankbordgroep niet ter discussie.

Voor Heiderijk is de klankbordgroep opgericht om te bekijken of, na fase 1 van het project, haar ambities behaald zijn. Indien ze niet behaald zijn, mag de klankbordgroep meedenken hoe deze ambities (in een volgende fase van het project), alsnog behaald kunnen worden. Dat houdt in: meer bomen kappen.

Om te bezien of de ambitie is behaald moet het aantal dieren gemonitoord worden. De criteria voor dit monitoren kon of wilde Heiderijk op de informatieavond niet concreet benoemen. Ongeacht wat het monitoren dus oplevert kan Heiderijk nog steeds de beslissing elke kant op laten gaan.

Voor ons is deze monitoring niet relevant. Ongeacht de uitslag willen wij niet dat het plan doorgaat.

De vraag van de klankbordgroep zou wat ons betreft moeten zijn: wat wil je met de natuur in de omgeving? Natuurlijke ontwikkeling (een beetje bijsturen), en dus bos –de natuurlijk staat van dit gebied- behouden. Of wil je een heel ander landschap, n.l. een cultuurlandschap, dat niet duurzaam in Nederland kan bestaan, en waar erg veel bos voor moet wijken.

Heiderijk wil landschappen die hier alleen kunnen bestaan als ze door de mens zijn gemaakt en die steeds weer opnieuw peperduur onderhoud behoeven. De natuur laat er namelijk geen spaan van heel. De te beschermen dieren komen in hun natuurlijke landschap, elders in Europa, veelvuldig voor. Is het toch nodig ze te beschermen dan kan dat voor een fractie van de (financiële) inspanning daar.

De meningen zijn duidelijk. Heiderijk wil wensnatuur. Daarvoor heeft zij gekozen voor een ijkmoment in de geschiedenis met een maximaal ingrijpen in de natuur. Wij willen natuurlijke ontwikkeling. Wij willen dat Heiderijk van onze natuur, van natuur die zichzelf in stand kan houden, afblijft.

De meningen zullen zo blijven. De klankbordgroep is niet bedoeld (zo is duidelijk geworden deze avond) voor deze discussie. Meedoen in de klankbordgroep is achter de ambitie van Heiderijk staan en meegaan in het plan om wensnatuur te creëren en te praten over een boompje meer of minder. Daarvoor is een actiegroep die tegen de boskap is, niet bedoeld.

Heiderijk bepaalt waar de dialoog in de klankbordgroep over zal gaan. Voor de stem van de tegenstanders van wensnatuur ipv natuur is geen plaats. Uiteindelijk is er dus van het beloofde luisteren naar deze stem niet veel terecht gekomen.

Reactie op rapport Heiderijk door ministerie ELI

Met verbazing hebben we het verslag van het Ministerie van ELI betreffende ons handhavingsverzoek over de vergunning voor het plan Heiderijk gelezen. Het plan Heiderijk behelst het maken van een cultuurlandschap ter grote van 300 ha ten koste van het huidige bosrijke, natuurlijke landschap.Dit plan was gebonden aan een vergunning afgegeven door het toenmalige ministerie van LNV. Belangrijke beperkingen van deze vergunning waren:

• Dat er niet grootschalig geplagd mocht worden. Stukken van max. 0.5 ha.

• Dat er geen grootschalig materieel gebruikt mocht worden

• Niet kappen in het broedseizoen, met nog een extra beperking voor reptielen.

Daarnaast werd het plangebied omschreven met 23 ha dunnen en 25 ha kappen. Samen 48 ha

Voor een ieder die tijdens de werkzaamheden, en daarna, in het plangebied geweest is was zichtbaar dat Heiderijk zich niet hield aan de beperkingen.48 ha werden er ruim 80. De geplagde gebieden waren veel groter dan een halve ha. Enorme machines reden door het gebied en voerde hun werkzaamheden uit. En ook na 15 maart is er nog gekapt. Veel van de door ons geconstateerde zaken worden, volgens het rapport, door Heiderijk ook niet ontkend. Echter er is steeds, volgens het rapport, een deskundige geweest die heeft geconstateerd dat het meer, zwaarder en groter mocht dan volgens de vergunning was toegestaan. Bovendien was het altijd niet schadelijk voor de dieren die Heiderijk zegt te willen beschermen. Een voorbeeld uit het rapport: Over grootschalig plaggen is Heiderijk “van mening dat met deze uitvoeringswijze geen afbreuk is gedaan aan de instandhouding van beschermde soorten, omdat het dichte bos niet geschikt was als leefgebied voor reptielen en de werkzaamheden zijn uitgevoerd onder deskundige begeleiding”. Het ministerie accepteert deze argumentatie van Heiderijk. Wij vinden dit onbegrijpelijk. Er staat echt duidelijk in de vergunning dat grootschalig plaggen, groter dan stukken van een halve ha niet mag. Ook voor de andere punten van ons handhavingsverzoek gebruikt ELI een vergelijkbare redenering. Dat roept bij ons de vraag op wat de functie en het nut is van een vergunning die door het ministerie wordt afgegeven. Je hoeft je niet te houden aan de vergunning. Achteraf, met het verhaal dat een deskundige heeft gezegd dat het anders kan dan volgens die vergunning is toegestaan, kom je er wel mee weg.

We later het er niet bij zitten.

Persbericht Red ons Bos, 10 oktober 2010

Voorlopig geen verdere boskap in project Heiderijk

Uit de Gelderlander van afgelopen vrijdag en zaterdag vernamen wij dat de boskap tussen Nijmegen en Mook, in het kader van het project Heiderijk, voorlopig niet doorgaat. Dit project beoogt 300 ha geschikt te maken voor een heidelandschap. Hiervoor is al erg veel bos gekapt in fase 1 en staat er nog veel kap in de planning. De uitvoering van de eerste fase heeft massaal protest opgeleverd.

De stuurgroep heeft de beslissing over verdere boskap uitgesteld tot 2015. Dan zal er opnieuw bekeken worden of de aanleg van nieuwe heide gewenst is. De geplande uitvoering van fase 2 en 3 is losgelaten.

Volgens Fons Mandigers van Natuur Monumenten wordt er nu gekozen voor de weg van de geleidelijkheid, om draagvlak te creëren voor het vervolg van project Heiderijk. Bovendien wil men eerst wil men gaan onderzoeken of het nieuwe heidegebied zich naar verwachting ontwikkelt.

Onze reactie als actiegroep:

Uiteraard zijn wij blij met de beslissing om voorlopig niet meer te gaan kappen. De protesten van heel veel mensen uit de omgeving, die geen gecreëerd cultuurlandschap willen ten koste van het bos, hebben effect gehad.

Toch doet deze (voorlopige) beslissing geen recht aan het protest van al deze mensen en aan de uitkomst van diverse enquêtes. Je kunt niet anders dan constateren dat er geen draagvlak voor het project Heiderijk is. Een draagvlak gaan creëren is dan de wereld op zijn kop en een herhaling van de discussies die we het afgelopen half jaar gevoerd hebben.

Uit die discussie bleek dat de door Heiderijk genoemde argumentatie voor dit project mank gaat.

Heidelandschappen komen in Nederland niet duurzaam voor. Ze bestaan slechts doordat de mens ze heeft gecreëerd. Het laten bestaan van heidevelden gaat bijzonder moeizaam en is vaak tot mislukken gedoemd. In een heidelandschap is geen natuurlijke ontwikkeling meer. De mens bepaalt wat daar wel en niet mag groeien.

Heiderijk verschuilt zich achter Europese regelgeving met betrekking tot het beschermen van diersoorten. Die regelgeving bepaalt echter niet dat we bos moeten kappen voor heide. Zo is er ook Europese regelgeving om bos te beschermen. Daar hoor je Heiderijk nooit over. Om de bedreigde diersoorten te beschermen is deze (en ook andere) boskap niet nodig. Zie voor meer informatie hierover: www.redonsbos.nl .

De stuurgroep wil de komende jaren onderzoeken of de boskap het effect heeft wat ze beoogde. Of de gewenst doelen nu wel of niet behaald zijn, voor al de mensen die dit project niet willen, zijn beide uitkomsten een reden niet verder te gaan met dit project.

Als actiegroep zeggen we daarom:

Geen uitstel van vervolgplannen, maar afstel.

Geen draagvlak creëren, maar de enige juiste conclusie durven trekken: STOPPEN MET DIT PROJECT !

Namens Actiegroep Red ons bos

Paul Baken en Margriet Timmermans

www.redonsbos.nl

redhetbos@upcmail.nl

tel. 024-3978857 / 06-13845387

Stand van Zaken

We hebben een rustige periode achter ons, waar het activiteiten voor de actiegroep Red ons bos betreft. Inmiddels speelt er weer een en ander wat de moeite waard is om te vermelden:

Stuurgroep Heiderijk

De stuurgroep (vertegenwoordigers van alle partners in het project Heiderijk) zegt geen concrete plannen te hebben voor de volgende fase van Heiderijk. De begrippen 2^de en 3^de fase zijn losgelaten. Er moet eerst gemonitoord gaan worden, wat de eerste fase oplevert.

We blijven goed opletten of er niet verder gegaan wordt met Heiderijk onder de noemer “regulier onderhoud”.

In oktober heeft de stuurgroep een bijeenkomst, waar gepraat gaat worden over het vervolg van Heiderijk.

Informatieavond SP / Red het bos

Dinsdag 21 september was er een informatieavond van Red het bos (SP) over het project Heiderijk, in Brakkenstein. Wij, actiegroep Red ons bos, hebben een praatje gehouden. Andere sprekers waren: professor Zwart (Radboud universiteit), Fons Mandigers (Natuurmonumenten) en Hans v Hooft jr (SP).

Twee opvallende uitspraken van Fons Mandigers van NM:

“Alle soorten natuur in Nederland moeten gemaakt worden op plaatsen waar nu bos is”. En:

“We kunnen ons niet houden aan de herplant plicht omdat we helemaal niet zoveel terrein daarvoor hebben”. Hoezo herplant plicht!? Het lijkt ons dat als je aan die plicht niet kunt voldoen je niet zoveel moet kappen.

Zie ook http://nijmegen.sp.nl/weblog/2010/09/24/grote-opkomst-en-veel-discussie-over-het-bos/

Burgerinitiatief Groesbeek

Wij hadden een bezwaarschrift ingediend tegen het niet ontvankelijk verklaren van het Burgerinitiatief (waarmee je een voor de gemeente belangrijk onderwerp op de agenda van de Gemeenteraad kunt krijgen). Dat bezwaarschrift hebben we mondeling toegelicht. De commissie was niet gevoelig voor onze (terechte en logische) argumenten.

Het blijft vreemd dat een onderwerp als de boskap niet geschikt zou zijn voor het Burgerinitiatief. Welk onderwerp dan wel…..?????

Handhavingsverzoek

We hebben, in maart al, een handhavingsverzoek ingediend omdat er aanwijzingen waren dat Heiderijk de ontheffingsvergunning in het kader van de flora- en faunwet had overtreden. Uitslag hierover is nog steeds niet gekomen. Reden is dat LNV hier geen urgentie aan gaf, omdat het kappen inmiddels gestopt is. Wij hebben dit in ons voordeel omgedraaid: we weten inmiddels meer, dus kunnen het verzoek uitbreiden en verbeteren. We hebben het initiatief genomen voor een gesprek. Dat gesprek is er geweest, met de jurist van LNV die het handhavingverzoek behandelt. We hebben het handhavingverzoek toegelicht en uitgebreid. (we hadden gevraagd “de ontheffingsvergunning in te trekken. Dat hebben we omgevormd naar: “herstelmaatregelen treffen” en “aangifte doen van de overtreding”).

Het vervolg is dat iemand van A.I.D naar het gebied van de boskap zal komen om ter plekke de situatie te bekijken. Wij hebben tot twee maal toe een toezegging gehad dat we hierbij aanwezig mogen zijn. We kregen nu echter een mail van LNV dat alleen Heiderijk aanwezig mag zijn bij het onderzoek van de AID.

De delen van de handhaving die onder de boswet vallen, zullen bij een andere jurist neergelegd worden (de z.g. dunning, herplant, te veel hectare aangepakt).

Dit is een goed resultaat. Het betekent niet meteen dat we het handhavingverzoek zullen winnen, maar er is een bredere blik van de juristen op deze problematiek.

Verslag excursie SBB

Twee mensen van ons hebben meegedaan aan een excursie van Staatsbosbeheer (SBB). Deze was georganiseerd n.a.v. recente artikelen in de Regiodiek/Groesbeeks weekblad van Heleen Crul. Zij was ook bij de excursie aanwezig. SBB hoopte met deze artikeltjes weer nieuwe belangstelling voor de excursie te krijgen, maar de opkomst viel tegen, zo vond de boswacht van SBB.

Wat ons (weer) opviel is de (enige) nadruk die in de argumentatie door Heiderijk gelegd wordt op: beschermen van diersoorten. De verhouding doel/middel is geen item.

Over Mulderskop zei de boswachter: “het deel bij het bruggetje is inderdaad wat erg fors gedund”. De verwachting over de groei van heide op het geplagde deel van Mulderskop: “over 5 – 10 jaar ziet het er al heel anders uit”.

Excursie van Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, voor de actiegroep

Op de bijeenkomst die we in juli als actiegroep gehad hebben met de stuurgroep Heiderijk, zijn we uitgenodigd voor een excursie. Deze gaat eind van de maand plaats vinden. We willen daar (weer) inhoudelijk tegenwicht bieden voor de argumenten die aangevoerd zullen worden.

Regulier onderhoud

Langs de Maldensebaan (van Biesseltsebaan naar Nijmeegse baan), staan erg veel rode stippen op de bomen. Rode stippen betekent: kappen (blauwe stippen betekent: laten staan). We hebben aan de boswachter van SBB gevraagd wat daarmee de bedoeling is, maar ze wist het niet precies. We vermoeden dat er veel bomenkap onder “regulier onderhoud” wordt geschoven.

Bijeenkomst “Panorama natuur”.

Aanstaande woensdag 6 oktober is er een bijeenkomst van een groep “Young professionals” die in opdracht van het Innovatienetwerk op zoek is naar een visie op natuur in Nederland. Ze hebben een conceptvisie geschreven, waarover op die avond gediscussieerd gaat worden. Op die bijeenkomst zijn allerlei mensen en organisaties aanwezig, o.a. ook weer: Natuurmonumenten. Wij gaan er ook naar toe.

Rotvos

Misschien gezien op TV, de NCRV-documentaire Rotvos.

Naar aanleiding van deze documentaire was er op 28 september een discussie in De Rode Hoed in Amsterdam. Harm Niesen, voorzitter van Faunabescherming, zei daar het volgende: het is idioot dat we in Nederland “alles op alle plekken willen controleren”. “Je moet beheer loslaten” luidt zijn stelling. En, “natuurbeschermers beschermen nauwelijks natuur”.

Dat hadden wij ook al geconstateerd. De grootste natuurvernietigingprojecten worden gedaan en ondersteund door zogenaamde natuurbeschermers.

Wij sluiten ons aan bij Harm Niesen: “hoe minder beheer, hoe meer natuur”.

Sprinkhaanreservaat

Heiderijk heeft zich van haar creatieve kant laten zien. Op het kruispunt Groesbeekseweg/Biesseltsebaan op het oude spoortje (vlakbij het Zweefvliegveld) liggen enkele houtsnijwerken met de tekst: “Sprinkhaan reservaat”. Heiderijk doet erg haar best om het project te blijven verkopen.

Plan Heiderijk, natuurbescherming of natuurdestructie ?

3000 jaar geleden stond er op onze stuwwal een dicht eikenwoud.

2000 jaar geleden stond er op onze stuwwal een dicht eikenwoud

1000 jaar geleden stond er op onze stuwwal een dicht eikenwoud

500 jaar geleden stond er op onze stuwwal een uitgedund eikenwoud

150 jaar geleden was onze stuwwal een vrijwel boomloos gebied met heidevelden en zandverstuivingen. (Vooruit, doorsneden met beukenlaantjes).

100 jaar geleden bestond onze stuwwal uit naaldboom-houtakkers en heidevelden.

1 jaar geleden bestond onze stuwwal uit gemengd bos met hier en daar nog wat heide.

De ecologische memorie van Heiderijk is wel erg kort gezien hun mantra dat de natuur teruggebracht moet worden naar haar oorspronkelijke staat; het heideveld. Heidevelden zijn geen oorspronkelijke natuur. Heidevelden zijn het product van vernieling, door mens en vee, van het oorspronkelijke eikengedomineerde loofwoud.

Deze vernieling begon in de late middeleeuwen en kwam enerzijds door boskap t.b.v met name de scheepsbouw, anderzijds door overbegrazing door schaapskuddes en het afplaggen van de rijke bosgrond t.b.v. van bemesting van elders gelegen akkers.

Soms ging de vernietiging zo ver dat er zelfs uitgestrekte zandverstuivingen ontstonden. Onnatuurlijke woestijnvorming in een vochtig zeeklimaat klimaat was een feit. Een milieuramp tekende zich af. Er werd hard ingegrepen; door herbebossingsprogramma’s werd deze ontwikkeling gestopt.

Bijkomend voordeel van deze herbebossing was de bruikbaarheid van het hout als stutmateriaal in de Limburgse kolenmijnen. Sinds de sluiting van die mijnen zijn veel houtakkers met rust gelaten en is er op veel plaatsen een natuurlijke ontwikkeling van het bos in gang gezet (niet door de mens maar door de natuurdynamiek zelf !!) gepaard gaande met een enorme toename van de biodiversiteit. Tot voor kort. Want de hervernietiging (spellingcontrole kent dit woord niet haha) van het bos heeft een aanvang genomen.

Biodiversiteit is ook het toverwoord in het plan Heiderijk.

Er wordt gesteld dat de fauna en flora van een heide en/of zandverstuiving uniek is en derhalve beschermd moet worden. Wat er niet bij verteld wordt is dat we het hier uitsluitend hebben over pioniersoorten die in de natuurlijke dynamiek geen lang leven beschoren zijn en zullen moeten wijken voor de natuur die in het huidige klimaat en geomorfologische omstandigheden wel blijvend is.

Tenzij je de natuurlijke dynamiek bij herhaling verstoort door permanente boomverwijdering en overbegrazing. Dan pas is een heideveld of een zandverstuiving een blijvend verschijnsel. Bij Milieudefensie noemen ze dit tuinieren (sic). Wie zelf de grootschalige boskap in ogenschouw neemt ziet de destructie. Wie zich bewust is van de echte oorspronkelijke natuur beseft dat het plan Heiderijk gebaseerd is op foute aannames en emoties.

Verbijsterend is het feit dat m.n. Natuurmonumenten en ook Milieudefensie zich in deze natuur- en milieuvijandig opstellen. Ik krijg het idee dat deze clubs iets teveel geïntegreerd zijn in het establishment en wel erg afhankelijk zijn geworden van subsidies.

Subsidies die je kunt schudden als je het bos met rust laat en die je met tonnen tegelijk krijgt als je heidevelden gaat construeren.

Volgens Heiderijk c.s. zijn bovenstaande observaties slechts gebaseerd op emotie. Hen wil ik dan nog eens het volgende puur op ratio gebaseerde feit meegeven:

Een bos zal zonder menselijk ingrijpen nooit veranderen in heide. Een heide zal zonder menselijk ingrijpen veranderen in bos. Er bestaat vanuit de natuurlijke dynamiek bezien geen enkel rationeel argument om heidevelden en/of zandverstuivingen te creëren en met alle geweld (en destructie) deze in stand te houden.

Lang leve ons bos !

Malden 27 mei 2010, Gert de Graaf.

Strip uit Vrij Nederland 17 juli 2010

Download of klik op het plaatje (afhankelijk van browser) om de strip beter te kunnen lezen!